HFPC przedstawi\u0142a Marsza\u0142kowi Senatu stanowisko w sprawie aktualnie procedowanej nowelizacji kodeksu karnego w zakresie rozszerzenia odpowiedzialno\u015bci karnej za znies\u0142awienie. \u201eZmiana brzmienia art. 212 k.k. stanowi krok w ty\u0142 w dyskusji o dekryminalizacji znies\u0142awienia. Wprowadzaj\u0105c nowy typ przest\u0119pstwa zwi\u0105zany ze znies\u0142awieniem, zagro\u017cony kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci i \u015bcigany z oskar\u017cenia publicznego, ustawa stwarza ryzyko nadu\u017cy\u0107 i wyposa\u017ca organy w\u0142adzy publicznej w nowy instrument, kt\u00f3ry mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 do wywierania efektu mro\u017c\u0105cego na dziennikarzy i inne osoby korzystaj\u0105ce z wolno\u015bci s\u0142owa\u201d \u2013 czytamy w li\u015bcie.<\/p>\n
Zamiast dekryminalizacji \u2013 rozszerzenie odpowiedzialno\u015bci, tak\u017ce wobec dziennikarzy<\/strong><\/p>\n Zniesienie odpowiedzialno\u015bci karnej za znies\u0142awienie jest postulowane przez szereg mi\u0119dzynarodowych instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 ochron\u0105 praw cz\u0142owieka, kt\u00f3re zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce tego rodzaju przepisy stanowi\u0105 nieproporcjonaln\u0105 ingerencj\u0119 w swobod\u0119 wypowiedzi. Dekryminalizacja znies\u0142awienia jest r\u00f3wnie\u017c od lat przedmiotem apeli Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka, jak i \u015brodowiska dziennikarskiego. Nowelizacja nie tylko nie znosi odpowiedzialno\u015bci karnej za znies\u0142awienie, ani jej nie ogranicza, lecz przeciwnie \u2013 wprowadza nowy typ przest\u0119pstwa znies\u0142awienia. Co wi\u0119cej, nowy przepis jest zagro\u017cony nawet kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci. W opinii HFPC, istnieje ryzyko, \u017ce wprowadzony typ przest\u0119pstwa b\u0119dzie odnosi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do znies\u0142awienia za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w masowego komunikowania si\u0119.<\/p>\n Nowy typ przest\u0119pstwa \u015bcigany z oskar\u017cenia publicznego<\/strong><\/p>\n Szczeg\u00f3lnie niezrozumia\u0142y i niepokoj\u0105cy jest fakt, \u017ce dodawany typ przest\u0119pstwa b\u0119dzie \u015bcigany z oskar\u017cenia publicznego. Dotychczas decyzja o wszcz\u0119ciu post\u0119powania w sprawach o znies\u0142awienie by\u0142a uzale\u017cniona od woli samego pokrzywdzonego. Ponadto inicjatywa \u015bcigania i popierania oskar\u017cenia w obecnym brzmieniu art. 212 k.k. le\u017cy w r\u0119kach samej osoby pokrzywdzonej. Natomiast w przypadku nowego typu przest\u0119pstwa \u2013 okre\u015blonego w art. 212\u00a7 2a k.k., organy \u015bcigania b\u0119d\u0105 mog\u0142y z urz\u0119du wszczyna\u0107 post\u0119powanie niezale\u017cnie od tego, czy pokrzywdzony b\u0119dzie tym zainteresowany (a nawet wbrew jego woli) oraz prowadzi\u0107 czynno\u015bci dowodowe w pe\u0142nym zakresie; to r\u00f3wnie\u017c oskar\u017cyciel publiczny skieruje akt oskar\u017cenia do s\u0105du.<\/p>\n Ryzyko nadu\u017cy\u0107 przez organ \u015bcigania <\/strong><\/p>\n Zdaniem HFPC, fakt, \u017ce wprowadzany typ przest\u0119pstwa b\u0119dzie \u015bcigany z urz\u0119du, stwarza niebezpiecze\u0144stwo nadu\u017cy\u0107, polegaj\u0105cych na instrumentalnym si\u0119ganiu po ten przepis przez organy \u015bcigania w celu anga\u017cowania si\u0119 w post\u0119powanie o znies\u0142awienie tak\u017ce wtedy, gdy nie ma interesu spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry przemawia\u0142by za takim w\u0142\u0105czeniem. Co wi\u0119cej, nie mo\u017cna wykluczy\u0107 ryzyka podejmowania pr\u00f3b wykorzystania dodawanego przepisu do obej\u015bcia ochrony tajemnicy dziennikarskiej. Mog\u0142oby do nich doj\u015b\u0107 na przyk\u0142ad w nast\u0119puj\u0105cej sytuacji: w zwi\u0105zku z artyku\u0142em prasowym, kt\u00f3ry ma mie\u0107 zdaniem organ\u00f3w charakter znies\u0142awiaj\u0105cy, organy wszczynaj\u0105 post\u0119powanie na podstawie nowego art. 212 k.k. \u00a72a i w toku post\u0119powania pr\u00f3buj\u0105 ustali\u0107 okoliczno\u015bci uzyskania przez autora informacji przedstawionych w artykule. Mia\u0142oby to s\u0142u\u017cy\u0107 weryfikacji, czy informacje te nie s\u0105 oparte na wytworzonych przez dziennikarza fa\u0142szywych dowodach lub czy nie wynikaj\u0105 z nak\u0142onienie przez niego innych os\u00f3b do ich potwierdzenia.<\/p>\n Dalsze prace nad art. 212 kodeksu karnego<\/strong><\/p>\n HFPC wyrazi\u0142a w li\u015bcie nadzieje, \u017ce powy\u017csze uwagi zostan\u0105 uwzgl\u0119dnione w toku prac w Senacie i art. 212 \u00a7 2a k.k. zostanie usuni\u0119ty z nowelizacji, zgodnie z dzisiejszymi deklaracjami przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n HFPC niezmienne postuluje podj\u0119cie prac zmierzaj\u0105cych do pe\u0142nej dekryminalizacji przest\u0119pstwa znies\u0142awienia lub, jako pierwszy krok, usuni\u0119cia kary pozbawienia wolno\u015bci z art. 212 \u00a7 2 kk. Krok taki b\u0119dzie stanowi\u0142 odpowied\u017a na wieloletnie wnioski organizacji spo\u0142ecznych i \u015brodowiska dziennikarskiego.<\/p>\n